Επιληψία στον Σκύλο και την Γάτα
Ευάγγελος Ράπτης, Κτηνίατρος, Μετεκπαιδευόμενος Νευρολογίας/Νευροχειρουργικής
Θεοφάνης Λιάτης, Κτηνίατρος, Διπλωματούχος Ευρωπαϊκού Κολλεγίου Κτηνιατρικής Νευρολογίας (ECVN) & Διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Γάνδης
Η επιληψία είναι μια σύνθετη νόσος του εγκεφάλου όπου η αιφνίδια και παρά φύση δραστηριότητα της επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων οδηγεί σε επαναλαμβανόμενες επιληπτικές κρίσεις. Πρόκειται για την πιο συχνή νευρολογική διαταραχή στον σκύλο. Υπολογίζεται ότι το 0.6%-2.5% και το 1-3% του γενικού πληθυσμού των σκύλων και γατών αντίστοιχα μπορεί να διαγνωστούν με επιληψία. Το πιο συχνό αίτιο επιληπτικών κρίσεων στον σκύλο είναι η ιδιοπαθής επιληψία, η οποία θεωρούμε ότι πιθανώς οφείλεται σε γενετικά αίτια. Άλλα αίτια σε σκύλο και γάτα έχουν να κάνουν είτε με δομικές βλάβες του εγκεφάλου (π.χ. νεοπλασία, φλεγμονή, τραυματισμός, εκφυλιστικά νοσήματα) είτε με εξωκρανιακά συστηματικά νοσήματα (π.χ. μεταβολικά νοσήματα).
Για τους κηδεμόνες που το κατοικίδιό τους εμφανίζει επιληπτικές κρίσεις είναι σημαντικό να μπορούν να αναγνωρίσουν το επεισόδιο και να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους ώστε να αποφευχθούν τραυματισμοί για τους ίδιους ή και για το κατοικίδιό τους. Οι γενικευμένες επιληπτικές κρίσεις μπορεί να εκδηλωθούν ως εξής:
- Απώλεια συνείδησης
- Πλάγια κατάκλιση
- Έντονοι μυϊκοί σπασμοί των άκρων (ποδηλατικές κινήσεις) και της γνάθου (κινήσεις μάσησης)
- Σιελόρροια, διούρηση ή αφόδευση κατά το επεισόδιο
Το επεισόδιο ακολουθείται από μια βραχεία περίοδο με μετεπιληπτικά νευρολογικά συμπτώματα όπως αποπροσανατολισμό, λήθαργο, υπερδιέγερση, αστάθεια, πολυφαγία, ή και τύφλωση.
Ωστόσο υπάρχουν πολλοί ασθενείς που εμφανίζουν παροξυσμικά επεισόδια που προσομοιάζουν με τις επιληπτικές κρίσεις, ωστόσο αντικατοπτρίζουν διαφορετικές παθολογικές καταστάσεις (π.χ. κινητικές διαταραχές, καρδιογενή επεισόδια, επεισόδια ιλίγγου κ.α.). Σε κάθε περίπτωση η βιντεοσκόπηση του επεισοδίου του κατοικιδίου, χωρίς ανθρώπινη παρεμβολή, είναι ακρογωνιαίας σημασίας για το νευρολόγο και μπορεί να είναι καθοριστική για την διάγνωση, θεραπεία και πρόγνωση.
Η διερεύνηση της ιδιοπαθούς επιληψίας πραγματοποιείται με σειρά αιματολογικών, βιοχημικών και απεικονιστικών εξετάσεων τα αποτελέσματα των οποίων κατευθύνουν τη διάγνωση. Η διάγνωση μπορεί να βασιστεί στα κλινικά δεδομένα όπως φυλή, ηλικία, συμπτώματα και εργαστηριακά ευρήματα (1ος βαθμός εμπιστοσύνης) ή και να αναβαθμιστεί έπειτα από αποκλεισμό άλλων αιτιών επιληψίας διαμέσου απεικονιστικών εξετάσεων όπως η μαγνητική τομογραφία (MRI) εγκεφάλου και εργαστηριακών εξετάσεων όπως η ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (2ος βαθμός εμπιστοσύνης).
Η θεραπεία της ιδιοπαθούς επιληψίας είναι κυρίως συμπτωματική και στοχεύει στη μείωση της συχνότητας και της έντασης των επιληπτικών κρίσεων. Υπάρχει πληθώρα αντιεπιληπτικών φαρμάκων, τα οποία επιλέγονται εξατομικευμένα, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς. Είναι σημαντικό οι κηδεμόνες να γνωρίζουν ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, η αγωγή είναι μακροχρόνια και απαιτεί συνέπεια και τακτική παρακολούθηση.
Στην Πλακεντία Κτηνιατρική Αλίμου, από τον Σεπτέμβριο του 2025 λειτουργεί εξειδικευμένο Τμήμα Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής υπό την επίβλεψη Διπλωματούχου του Ευρωπαϊκού Κολλεγίου Κτηνιατρικής Νευρολογίας (ECVN). Επίσης η κλινική διαθέτει όλα τα διαγνωστικά μέσα με αποτέλεσμα να μπορεί να προσφέρει μια συνολική διαχείριση της διάγνωσης και της μακροχρόνιας παρακολούθησης περιστατικών με ιδιοπαθή επιληψία.